Ẩm thực Việt ngon với người Việt, nhưng chưa đủ phổ quát để thành toàn cầu. Bệnh tự sướng ẩm thực khiến ta nhầm khẩu vị cá nhân với chân lý.
Mạn phép post một bài nghị luận quan điểm, không liên quan trực tiếp nhưng cũng liên quan gián tiếp đến topic về Phở mà các bác hay post.
 |
| Phở - Ẩm thực Việt |
Có không ít người cho là: ẩm thực Việt ngon nhất thế giới? Thậm chí họ từng sinh sống tại nước ngoài.
Thôi đó là quyền cá nhân.
Nhưng có 1 sự thật mà tôi muốn nói ở đây: Người Việt có khả năng thích nghi và mở rộng vốn ẩm thực rất kém.
Ngay chuyện văn hoá đồ ăn địa phương trong nước cũng đã đốp nhau chan chát. Vd: Người miền này cho là món phở hay bún này nơi tôi làm mới ngon, lòng lợn quê tôi phải thế này thế kia,....
Nhiều người dọn về sinh sống ở Hanoi hay Saigon đã lâu - đây là những thành phố “đa văn hoá” của cả nước vì dân tứ xứ vùng miền tập trung ở đây. Nhưng không ít người vẫn chưa thể chấp nhận sự khác biệt về khẩu vị giữa các món ăn và vùng miền. Có nhiều bác vào SG cứ đòi tìm phở Bắc, chê phở Nam không ngon, dù thậm chí mới chỉ ăn được tầm vài tiệm phở là cùng.
Bước ra tầm thế giới, thì nhiều người Việt sang nước ngoài sinh sống nhiều năm, mà loanh quanh vẫn chỉ ăn đồ Việt. Hoặc nếu có ăn phở ở châu Âu hay Mĩ thì lại nói: Phở ở đây không ngon bằng phở Hanoi
Dẫn đến việc: Họ coi ẩm thực Việt là số 1 thế giới. Họ không những hiểu rằng đây là sở thích cá nhân, mà còn cho rằng tính khách quan là như thế.
Họ nhìn vào 1 số review lời khen của 1 số người gọi là chuyên gia ẩm thực nước ngoài đến khen 1 số món của Vietnam, và họ lấy đó như là no1. Nhưng ko hiểu rằng: những chuyên gia ẩm thực họ khen ẩm thực của mọi nơi họ đến, họ tìm ra cái điểm hay để khen. Đây là văn hoá phương Tây nó như vậy.
Có sang Lào Cam thì những người này vẫn khen như thường.
Chỉ có người mình thấy 1 lời khen thì bắt được vàng. Chắc do xã hội và văn hoá “tiết kiệm lời khen” quá, nên được nước ngoài khen cái thì sướng.
Thực tế ở phương Tây, ẩm thực là đa văn hoá vì phần lớn thành phố lớn là multicultural. Cho nên ầm thực địa phương nào cũng có thể tìm thấy.
Sự thật là: ẩm thực Việt ít phổ biến hơn nhiều so với nền ẩm thực Ý, Pháp, Thổ, Trung Đông. Chứ chưa thể so được với độ phổ biến của ẩm thực Đông Á như Tàu, Nhật, Hàn.
Thực sự thì có khá nhiều người phương Tây (da trắng ở châu Âu, Mĩ, Úc,..) khen đồ ăn Vietnam. Nhưng cũng tương tự, họ cũng có nhiều cảm xúc với đồ ăn Hàn, Nhật, Thái, Trung,...
Chúng ta được nghe là nhiều người khen Phở rồi bún chả.
Nhưng tôi có 1 kỷ niệm. Tôi có 2 giáo sư hướng dẫn. GS hd2 thì đã được tôi mời ăn phở tại Hanoi, 2 vợ chồng ông hay đi châu Á nên đã quen và open với việc thưởng thức ẩm thực ở đây.
Còn Gs chính của tôi người Irish. Có 1 lần tôi rất muốn giới thiệu đồ Việt đến lab, và dẫn mọi ng đến tiệm đồ Việt ngon nhất thủ đô. Tôi cũng như bất kể ai tự hào đồ Việt, muốn giới thiệu đến bạn bè quốc tế. Tất nhiên, sau bữa thì họ luôn nói: Nice, thanks Nam for abc cba....the soup (nước dùng) is great.
Và vì tôi làm việc ở văn hoá này, nên tôi hiểu “những lời khen” là gì.
Nhưng mà lần sau, hỏi có ăn lại không, thì họ: Thanks.
Họ ko phải đại diện số đông. Nhưng ý tôi muốn nói ở đây là, ngay cả món dễ ăn nhất như món Phở, mà cũng ko nhiều ng phương Tây cảm nhận được. Họ cứ “khen đãi bôi” thôi. Chứ bản chất tôi đã điều tra ra: GS của tôi nói phần lớn họ ko ăn đồ ăn có nước “lõng bõng” như thế.
Có lần tôi giới thiệu bác chủ nhà với 1 ng bạn thân của bác (làm luật sư) đi ăn đồ Việt. Họ cũng nói món “Bun” làm từ nước ăn ko quen, nhưng món “xào” thì lại ok.
Sự thật đấy. Người phương Tây không ít người nhìn món ăn “lõng bõng” nước dùng rồi nước chấm của Vietnam họ ko quen.
Chưa kể những món Lẩu châu Á, một lô lốc nước sủi bọt, họ đã có phần e sợ.
Ngay cả món Gà luộc của ta, chúng ta coi là rất ngon. Nhưng tôi nhớ có lần bác chủ nhà nói: Nam, gà này chưa chín, mày phải cho vào lò abc cba. Tôi giải thích thì họ bất ngờ vì ở Vietnam mọi người ăn boiled (luộc) gia cầm.
Nói như vậy để thấy. Ẩm thực, ở đâu cũng thế, mang tính chất cục bộ rất nhiều. Cục bộ hiểu theo nghĩa cá nhân (khẩu vị), hay địa phương vùng lãnh thổ.
Có những món ăn ở đây thấy là bthg, nhưng chỗ khác lại thấy Ghê. Ví dụ ko ít người đông Á “ghê” đồ Ấn, thế mà đội tây bản địa lại ăn cary ngon lành ko tả được hehe.
Một nền văn hoá ẩm thực, chỉ thực sự là Lớn, khi nó được đa số các nền văn hoá khác chấp nhận, và tồn tại phổ biến ngoài nền văn hoá của nó. Còn không, thì vẫn chỉ là Ta nấu ta ăn ta thấy ngon.
Kind regards,
Nam Le’s Liberal, 21/01/2026
0 Nhận xét