Dân chủ hay độc tài? Libya sau Gaddafi từ quốc gia giàu nhất châu Phi rơi vào hỗn loạn, nội chiến và nghèo đói. Một bài học đắt giá.
10 năm trước, 1 chế độ độc tài đã ngừng hiện hữu ở Libya, ngài Gaddafi bị lật đổ bởi các anh em "dân chủ".
thời đó, 2011, mình đi làm lòi mắt ra, nhưng tối về là mở máy tính lẫn TV, ủng hộ anh em đối kháng oánh chếtmmẹ tên độc tài Gaddafi, trời ơi pháp bắn hay quá, Mĩ đánh hay quá, anh em liên quân đánh hay quá..
 |
| Dân chủ hay độc tài, Libya sau Gaddafi |
Mùa cáo chung của tên độc tài đã điểm, anh em túm đc bác Gàphi khi sức tàn lực kiệt trong 1 ống cống và giiết luôn.
Mình vẫn nhớ trước khi chết bác hét to : "tôi đã làm gì các người" ...
Mình mừng lắm, chúc mừng Libya có "dân chủ".
Thời đó, với 1 não bộ của loài chóllợn, mình nghĩ dân chủ sẽ đem đến cho dân Libya tất cả, với dầu mỏ, và cộng thêm dân chủ, người Libya tha hồ giàu, chả mấy mà xưng hùng thiên hạ..
Thế rồi, có cái đéo gì đó sai sai.
Libya chìm trong biển máu, sự gắn kết biến mất, các bộ lạc độc lập đánh lẫn nhau, các thành phố bị chiếm đóng, anh em IS xưng hùng mỗi tuần chặt vài cái đâu lâu thị uy, các nhóm hồi giáo chia 5 xẻ 7, Libya bị xé tan.
7 chính phủ thay trong 7 năm, dân bồng bế nhau đi lánh nạn, ko 1 ai tin đc, dưới thời độc tài, người dân đc bảo kê đến tận răng và giàu nhất châu phi.
Thời bác Gaddafi, miễn phí y tế, giáo dục, điện, chửa đẻ có 5 nghìn đô tiền mặt chu cấp, khởi nghiệp nghề nông đc cấp vốn, xăng có 0.1 $ ( 2 nghìn vnd ) cho 1 lít.. sinh viên đc cấp học bổng đi học nước ngoài vv..vv..
Bác cũng chi 27 tỷ đô xây 1 hệ thống cấp nước miễn phí cho dân, cả châu phi duy nhất người Libya có thể tắm trong bồn.
Nguyên trong 1 lần khoan thăm dò dầu khí, ae đã khoan trúng 1 mỏ nước ngầm dưới sa mạc Sahara, lượng nước ngầm này đủ cho dân Libya xài tẹt ga trong 1000 năm.
Anh em sành rượu Whitky thì phải uống với đá sạch, dân sành điệu xài đá đóng băng vĩnh cửu ở bắc cực và nam cực và nguồn nước ở libya, nguồn nước sạch tồn tại vài chục ngàn năm. ae cho đá vào lắc lắc khen diệu ngon hơn hẳn hehe.
Nhiều nước lân bang biết túi nước khổng lồ này, nhưng ko có tiền và ko dám xây, lũ khốn lo tốn kém chịu ko nổi, nhưng bác Gà đá Phi đéo ngán phí tổn.
Bác cho xây 4000 km ống để chạy con sông ngầm gọi là Sông Đại Manmade và hồ chứa lớn nhất là hồ Al-Mukhtar Umar, cây cỏ lập tức hồi sinh từ sa mạc. ae VN thời đó sang khá đông để xây đường ống này. Mình có ông chú cũng sang xây, tháng gửi đc cho vợ cỡ 200$ là món khủng thời đó, đi 2 năm về hi vọng xây đc cái nhà thì hóa ra con vợ phang lô hết sạch, ngài đá song phi nó thì ngã ngửa, gãy mẹ 1 tay, cứ bú diệu với mình là ngài luôn mồm kêu đời sao khổ.
Dân Libya phà ơi sướng quá. bác Gaddafi độc tài mà thánh quá, bác gắn được libya thành 1 khối và xưng hùng thiên hạ.
Dân sướng thì lãnh tụ phải nghèo ??? không , bác Gà đá phi ăn chơi hưởng lạc đéo phải nghĩ, minh vương mà. bác có 1 đội vệ sĩ nữ đẹp thôi rồi.
Và như anh em biết, người Mĩ và liên quân mang dân chủ tới, đánh bác te tua, và lũ khốn độc ác đã đánh bom hệ thống dẫn nước này để bác phải hàng, và cuối cùng chúng tóm đc bác trong 1 ống cống, chính là thứ bác đã xây cho dân Libya, có điều cống đã cạn nước. Cùng với cái chết của bác, hồ chứa nước cạn trơ đáy, hệ thống sông ngầm hỏng hóc ko tiền bảo trì, người dân về với cái máng lợn sứt.
Cuối cùng, người dân Libya đã nhận được "dân chủ" và đó là thứ họ đáng được nhận : đói nghèo và li tán, máu và khủng bố, từ khi lật đổ được độc tài, Libya chưa 1 ngày yên lành.
Và để kết thúc, xin trích 1 câu cảm thán của 1 anh giáo Libya :
“Libya, 1 quốc gia kiêu hãnh giàu nhất châu phi, cùng với Gaddafi, đã ngừng hiện hữu, chúng tôi bây giờ chỉ còn máu và nước mắt. ”
.
.
(ảnh : anh em Libya ôm phản lao ra biển, ae đã có bài học: "Dân chủ đôi khi là họa, chứ ko phải phúc.")
Quảng Nguyễn, 20/01/2026
0 Nhận xét